काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेपाली कांग्रेसका नेता शेरबहादुर देउवालाई धर्मनिरपेक्षताको संवैधानिक व्यवस्थाबाट पछि नहट्न चेतावनी दिएका छन्।

मंगलबार नेकपाको बागमती प्रदेशस्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रचण्डले देउवाले आफू हिन्दू भएको भन्दै दिएको अभिव्यक्तिप्रति आपत्ति जनाउँदै आफैंले निर्माण गरेको संविधानको मर्मविपरीत नजान आग्रह गरेका हुन्।

प्रचण्डले संविधानभन्दा बाहिर गएर राजनीतिक निर्णय वा अभिव्यक्ति दिँदा त्यसको असर सम्बन्धित नेतामा मात्र नभई देशको राजनीतिक स्थायित्वमै पर्न सक्ने बताए।

‘संविधानभन्दा दायाँबायाँ लाग्नुभयो भने तपाईं आफैं सकिनुहुन्छ, देश पनि दुर्घटनामा पर्छ।’

देउवालाई लक्षित गर्दै उनले भने, ‘आफैंले बनाएको संविधानविपरीत कुनै पनि निर्णय र अभिव्यक्ति नदिनुहोला।’

देउवाको ‘हिन्दू’ अभिव्यक्तिमाथि प्रचण्डको आपत्ति

कांग्रेस इतर समूहको राष्ट्रिय भेलामा देउवाले आफू हिन्दू भएको भन्दै दिएको अभिव्यक्तिलाई प्रचण्डले राजनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण संकेतका रूपमा लिएका छन्।

नेपालको संविधानले नेपाललाई धर्मनिरपेक्ष राज्यका रूपमा परिभाषित गरेको अवस्थामा प्रमुख राजनीतिक दलका शीर्ष नेताबाट धर्मसम्बन्धी राजनीतिक अभिव्यक्ति आउनु सामान्य विषय नभएको प्रचण्डको संकेत थियो।

उनले धर्मनिरपेक्षताको संवैधानिक व्यवस्थाबाट पछि हट्ने प्रयासले राजनीतिक तथा सामाजिक द्वन्द्व निम्त्याउन सक्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।

प्रचण्डको भनाइमा, संविधान निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका नेताहरू नै त्यसको मर्मविपरीत जाने हो भने त्यसले व्यवस्थाप्रति नै प्रश्न उठाउने अवस्था सिर्जना गर्न सक्छ।

‘वर्तमान सरकार संविधान र लोकतन्त्रविरुद्ध’

प्रचण्डले वर्तमान सरकारमाथि पनि तीव्र आलोचना गरेका छन्।

उनले सरकार संविधान, लोकतन्त्र र वर्तमान राजनीतिक व्यवस्थाविरुद्ध अघि बढिरहेको आरोप लगाए। सरकारका गतिविधिले मुलुकमा बेथिति र भ्रष्टाचार बढाएको तथा सञ्चारमाध्यम र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि निरन्तर दबाब सिर्जना भइरहेको उनको दाबी थियो।

उनले सरकारका गलत गतिविधिविरुद्ध राजनीतिक दल तथा नागरिक समाजले खबरदारी गर्नुपर्ने बताए।

प्रचण्डले पार्टीका नेता तथा कार्यकर्तालाई आवश्यक परे सडक आन्दोलनमा समेत उत्रिन तयार रहन निर्देशन दिएका छन्।

धर्मको मुद्दाले फेरि तताउँदै नेपाली राजनीति

नेपालमा धर्मनिरपेक्षता, हिन्दू राष्ट्र र संवैधानिक व्यवस्थाको विषय पछिल्लो समय पुनः राजनीतिक बहसको केन्द्रमा आउन थालेको छ।

एकातिर हिन्दू राष्ट्र पुनःस्थापनाको माग गर्ने राजनीतिक तथा सामाजिक समूहहरू सक्रिय छन् भने अर्कोतर्फ प्रमुख राजनीतिक दलका केही नेताहरूले समेत धर्म र धार्मिक पहिचानसम्बन्धी अभिव्यक्ति दिन थालेका छन्।

यस्तो अवस्थामा प्रचण्डको देउवालाई लक्षित चेतावनीले धर्मनिरपेक्षताको प्रश्नलाई फेरि दलगत राजनीतिक बहसको केन्द्रमा ल्याएको छ।

तर यो बहस केवल धर्मको विषयमा सीमित नरही संविधानको व्याख्या, राजनीतिक दलहरूको बदलिँदो प्राथमिकता र जनमतको दिशासँग समेत जोडिएको छ।

देउवा–प्रचण्डबीच नयाँ वैचारिक टकराव?

प्रचण्डको पछिल्लो अभिव्यक्तिले नेपाली कांग्रेस र नेकपाबीच मात्र नभई देउवा र प्रचण्डबीचको राजनीतिक सम्बन्धमा समेत नयाँ वैचारिक टकरावको संकेत गरेको छ।

देउवाको हिन्दू पहिचानसम्बन्धी अभिव्यक्तिलाई प्रचण्डले संविधानको मूल मर्मसँग जोडेर प्रश्न उठाएका छन्। अर्कोतर्फ नेपालमा धर्मसम्बन्धी बहस बढ्दै जाँदा राजनीतिक दलहरूले जनमत र संवैधानिक व्यवस्थाबीच सन्तुलन कसरी कायम गर्छन् भन्ने प्रश्न पनि महत्वपूर्ण बनेको छ।

प्रचण्डले सरकारविरुद्ध सडक आन्दोलनको सम्भावना समेत अघि सारेकाले आगामी दिनमा धर्मनिरपेक्षता, संविधान र सरकारको कार्यशैलीलाई केन्द्रमा राखेर राजनीतिक ध्रुवीकरण थप तीव्र हुन सक्ने देखिन्छ।

अहिलेको बहसको केन्द्रमा एउटा प्रश्न भने स्पष्ट रूपमा उठेको छ - नेपालको संविधानले तय गरेको धर्मनिरपेक्षताको बाटोमै प्रमुख दलहरू अघि बढ्छन् कि बदलिँदो राजनीतिक जनमतसँगै उनीहरूको एजेन्डा पनि परिवर्तन हुन्छ?